Melisa Çayının Sağlığa Faydaları Nelerdir?

Melisa çayı geleneksel olarak ruh halini iyileştirmek ve bilişsel gerileme ile anksiyete düzeylerini azaltmak için kullanılan bir bitki çayıdır. Pozitif etkilerinden dolayı pek çok insan tarafından tüketilir.

Melisa, nane ailesine dahil olan ve limon kokulu bir bitkidir. Avrupa, Orta Asya, İran gibi pek çok yerde doğal olarak yetişen melisa, bazen yemeklere tat vermek için de kullanılır.

Ayrıca belli rahatsızlıklara sahip insanlara yardımcı olabilir. Geleneksel tıpta melisanın sindirim sağlığından yaraları iyileştirmeye kadar pek çok amaç için kullanılabildiği görülmektedir.

Melisanın bireylere nasıl yardımcı olduğu üzerine maalesef çok sınırlı miktarda araştırma bulunuyor. Bu makalede melisa çayının kullanımı ve faydalarına odaklandık ancak risk faktörleri ve yan etkileri konusunda da bilgiler bulacaksınız.

Kullanımı ve Faydaları

Melisa çayı pek çok aktarda ve bazen eczanelerde, ayrıca internette bulunabilir. Ayrıca melisa bitkisine erişiminiz varsa evde de hazırlayabilirsiniz.

Bitkiden çayını hazırlamak için aşağıdaki adımları takip etmeniz gerekir:

• Taze yaprakları koparın ve güzelce durulayın.
• Yaprakları kuruyana kadar bir pişirme kağıdı üzerinde bekletin. Bu kurumuş yapraklar aylarca dayanırlar ve aromalarını korurlar.
• Suyu kaynatın ve kuru yaprakları ekleyin.
• 5 dakika kadar demlenmesine müsaade edin ve sonra dilerseniz şeker ve bal ekleyin.

2016 yılında melisa ekstresi ile hazırlanmış melisa çayının faydalarına dair bir araştırma bulunuyor.

Araştırmacılar melisa yaprağının sıcak suyla ekstresinin çıkarılması sonucunda kan damarlarındaki doku hasarı ve cilt hasarı konusunda faydalarının olduğu görülmüş. Glikasyon kaynaklı kan damarı hasarında özellikle etkili olan melisanın çeşitli hastalıklar ve yaşlanmadan kaynaklanan bu rahatsızlık konusunda yardımcı olabildiği görülmüş.

Ayrıca melisanın bazı terapötik kullanımları da olabilir ancak verimliliği kuru melisa yaprakları ile hazırlanan çayın tüketimi esnasında değişkenlik gösterebilir.

Melisa çayının potansiyel faydalarını daha iyi anlamak için daha fazla çalışma gerekiyor.

Bazı dikkate değer faydaları şöyle:

Ruh Halini ve Bilişsel İşlevleri İyileştirebilir

2021 yılında yapılan bir araştırmaya göre melisa çayı ruh halini ve bilişsel performansı iyileştirebiliyor. Çalışmaya göre melisa çayı ile yapılan bir tedavi, hafıza, konsantrasyon ve matematik konusundaki görevlerde daha iyi başarı oranları sağlamış.

Bulgulara göre melisa çayı anksiyeteyi azalmaya ve hatta bazı insanlarda depresyon belirtilerini iyileştirmeye de yardımcı olabiliyor. Ancak araştırmacılar onun klinik verimliliğinin görülmesi için daha yüksek kaliteli araştırmalar yapılması gerektiğini belirtiyorlar. Ayrıca bu bulgular melisa çayı ile değil, melisa gıda takviyeleri ile elde edilmişler.

Başka bir çalışmada ise melisanın düzenli uygulamasının stres kaynaklı etkileri azaltabildiği görülmüş.

Uykusuzluk Konusunda Yardımcı Olabilir

Melisa çayı içmek uykusuzluk çeken veya uykuya dalmakta ve uykuda kalmakta zorlanan bireylere yardımcı olabilir.

2021 yılında yapılan bir çalışmada melisa ile menopoz sonrası dönemdeki insanlar üzerindeki faydaları incelenmiş. Araştırmacılar uyku problemleri yaşayan menopoz sonrası dönemdeki bireylerin melisa çayı sayesinde yaşam kalitelerini iyileştirebileceklerini belirtiyorlar.

Ek bir çalışmada ise melisanın kronik stabil angina sahibi insanlardaki uyku problemleri üzerindeki etkileri incelenmiş. Sonuçlara göre 8 hafta melisa takviyesi almak depresyon, anksiyete, uyku bozuklukları ve stres belirtilerinde azalma sağlamış.

Başka çalışmalarda ise melisanın başka bitkiler ve besinler ile kombine edilmesi durumunda uykusuzluk üzerinde pozitif etkilerinin olduğu görülmüş. Örneğin kuşkonmaz ekstresi, safran ekstresi, melisa ekstresi, C vitamini, E vitamini ve çinko ile birlikte kullanıldığı takviyeler var.

Klinik çalışmalara göre bu bileşim uyku kalitesini ve genel sağlığı iyileştiriyor.

Mide Bağırsak Sağlığını Destekler

Sık sık mide bağırsak problemleri yaşayan bireyler melisa çayı tüketiminden fayda görebilirler.

2019 yılında fareler ile yapılan bir çalışmada melisanın gıdaların sindirim sisteminden geçiş sürecini hızlandırdığı görülmüş. Ancak onun bu konuda etkilerini daha iyi görmek için daha fazla araştırma gerekiyor.

Adet Sancılarını Hafifletebilir

Adet sancıları bazı insanlar için aşırı ağrılı olabilirler.

2017 yılında yapılan bir çalışmada melisa ekstresi tüketmenin orta ve yoğun şiddette ağrıları azaltma konusunda yardımcı olabileceği gösteriliyor. Araştırmacılar bu etkinin melisanın kasları rahatlatan etkisinden kaynaklanabileceğini belirtiyorlar.

Graves Hastalığına Yardımcı Olabilir

Graves hastalığında bedenin bağışıklık sistemi tiroid bezine saldırır. Bu da tiroid hormonlarının aşırı üretimine sebep olur.

2021 yılında yapılan bir çalışmada Graves hastalığına sahip iki bireyin mayasıl otu ve melisa tüketimleri üzerinde inceleme gerçekleştirilmiş. Zaman içerisinde her iki bireyde de tiroid uyarıcı hormonun kandaki düzeyi normal çıkmış. Ancak melisanın insanlardaki tiroid karşıtı etkilerinin bir terapi olarak kullanılması için kapsamlı çalışmalar gerekiyor.

Graves hastalığına sahip olan bireyler melisa tüketimi konusunda önce doktorlarına danışmalılar.

Antioksidan Potansiyeli

Melisa çayı güçlü bir antioksidan katkısı sağlayabilir.

Bir değerlendirme makalesinde bu bitkinin reaktif oksijen türlerinin miktarını nasıl azaltabileceği gösteriliyor ve şu rahatsızlıklara sahip bireylere destek olabilir:

• diyabet
• kalp damar hastalıkları
• Parkinson ve Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalıklar

Ayrıca araştırmalarda melisa ekstresinin yüksek virüs aktivitesine sahip olan insanlarda virüsleri yok etmeye yardımcı olabildiği onaylanıyor. Araştırmada uçuklara sebep olan herpes simplex virüsünün birinci tipi konu alınmış.

Risk Faktörleri ve Yan Etkileri

2015 yılında yapılan bir çalışmaya göre melisa çayı tüketenler, onu tüketmeyi bıraktıktan sonra yoksunluk belirtileri gösterebiliyorlar.

Ancak 2017 yılından başka bir makalede ise 30 gün boyunca onu kullananların sonrasında bırakmaları durumunda herhangi bir etki yaşamadıkları belirtilmiş. Ancak bu veri doğrudan onun çay olarak kullanımı konu alınmamış.

Ayrıca melisanın aşağıdaki bireyler için riskler oluşturabileceğinden bahsediliyor:

• hamile ve emziren kadınlar
• çocuklar
• yatıştırıcı alan bireyler
• tiroid bozukluklarına sahip olan bireyler

Melisa tiroid hormonlarının aktiviteleri üzerinde bozucu etkilere sahip olabilir. Bu nedenle tiroid hormonları kullanıyorsanız bu bitkiyi tüketmeden önce doktorunuza danışmanız doğru olacaktır.

Şu anda özellikle melisa çayının yan etkileri üzerine maalesef yeterli miktarda araştırma bulunmuyor. Bu nedenle çeşitli rahatsızlıkları olanların onu terapötik olarak kullanmadan önce daima doktorlarına sormaları uygun olacaktır.

Ayrıca aşağıdaki yan etkilere sebep olma potansiyeli mevcuttur:

• baş ağrısı
• ağrılı idrar yapma
• beden sıcaklığında artış
• bulantı
• kusma
• mide ağrısı
• sersemlik
• hırıltılı nefes alma
• cilt tahrişi
• alerjik reaksiyonlar

Melisa çayının üç hafta tüketiminin ardından bir haftalık boşluk verilmesi öneriliyor. Böylece onun yan etkilerinden kaçınmak mümkün olabilir.

Sonuç Olarak

Melisa çayı kuru melisa yapraklarından elde edilen bir bitki çayıdır.

Bazı insanlar onu anksiyete, stres, uykusuzluk ve adet sancıları gibi pek çok rahatsızlık için kullanıyorlar ancak bu konuda net olarak araştırma sonuçları da bulunmuyor ve kullanımı genellikle geleneksel olarak gerçekleştiriliyor.

Bu nedenle başka rahatsızlıklarınız varsa ve ilaç kullanıyorsanız öncelikle doktorunuza danışmanız doğru olacaktır.